Hyppää pääsisältöön
Kuva
Liiduilla asfalttiin piirretty koronavirus

Corona information Video on Youtube - swahili (Info Gloria)

Karanteeniohje -pdf
Miongozo kwa kipindi cha karantini na cha utengano

Kuvallinen ohje maskin käyttöön -pdf
Maelekezo kwa matumizi ya barakoa, yaani maski


Chanjo za virusi vya korona kwa wakaazi wa Jyväskylä, Hankasalmi na Uurainen

Wakaazi wanapewa chanjo kufuatana na taratibu ya chanjo iliyotungwa na Taasisi ya Afya na Usitawi.  Umri wa mtu ni hatari kubwa zaidi kuliko mambo mengine kwa ugonjwa mgumu wa virusi vya korona.  Kwa hivyo, chanjo za wakaazi zilianzishwa na wazee.  Hata kazi ya kuchanja wakaazi wafuatao imeshaanza: 1) wakaazi chini ya umri wa miaka 70 ambao wako katika hatari kubwa kwa sababu ya ugonjwa wa kudumu na 2) wakaazi kuanzia umri wa miaka 65 hadi wa 69. Watu wengine wazima na vijana zaidi ya umri wa miaka 16 watapewa chanjo baada ya watu wenye hatari kubwa wamechanjwa.

Chanjo za virusi vya korona zinazotumiwa Finland zinahitaji dozi mbili za chanjo. Chanjo zinapewa kila baada ya wiki 12.   Ratiba za chanjo zinategemea kuhusu upatikanaji wa chanjo katika nchi nzima ya Finland na sehemu ya katikati ya Finland (Keski-Suomi). Wafanykazi wa huduma ya afya wanakadiria kwamba kazi za kuwachanja watu zitaweza kuendelea hadi majira ya kupukutika kwa majani (syksy) 2021.

Chanjo ya virusi vya korona inakinga dhidi ya ugonjwa wa virusi vya korona kwa jumla (Covid-19) na dhidi ya aina zingine mbaya za ugonjwa huo.

Chanjo kwa watu wote wazima zinaweza kuzuia virusi vya korona kuendelea kuenea.   Chanjo inatolewa bure kwa watu wote.  Chanjo ni za hiari kila mara.  

Kwa chanjo za virusi vya korona kwa kupitia miadi tu

Mfanyakazi wa huduma za afya amewapigia simu watu zaidi ya umri wa miaka 65 kwa kuwatoa taarifa kuhusu muda wa kuchanjwa.   Kama mtu zaidi ya umri wa miaka 70 hajapigwa simu  ataweza kuomba muda wa kuchanjwa kwenye namba ya simu 014 266 1472. Kama mtu kuanzia umri wa miaka 65 hadi wa 69 hajapigwa simu kabla ya tarehe 18.5.2021 ataweza kuomba muda wa kuchanjwa kwenye namba ya simu 014 266 1472.

Wazee wanaopata huduma za matibabu ya nyumbani kutoka mji wa Jyväskylä watachanjwa nesi atakapowatembelea kwao.  

Watu chini ya umri wa miaka 70 ambao wako katika hatari kubwa kwa sababu ya ugonjwa wa kudumu tayari wametolewa au watatolewa taarifa kuhusu kufunguliwa miadi kwa kupitia ujumbe wa simu.  Watu kuanzia umri wa miaka 16 hadi wa 17 ambao wako katika hatari kubwa (kikundi cha kwanza) wanapigwa simu kwa kuwatoa taarifa kuhusu muda wa kuchanjwa.   Miadi kwa watu wengine wazima itafunguliwa baada ya watu wenye hatari kubwa wamechanjwa. Watu wanaweza kuchanjwa tu kama wameshaomba muda mapema.

Watu wenye hatari kubwa

Kikundi cha kwanza (1) Watu wenye ugonjwa mgumu sana unaoweza kuwaathirisha watu ili wapate ugonjwa mbaya wa virusi vya korona.  
•    Upandikizaji wa kiungo cha mwili au seli ya shina
•    Kansa inayotibiwa
•    Usumbufu mgumu katika mfumo wa ulinzi wa mwili
•    Ugonjwa mgumu sugu wa figo
•    Ugonjwa mgumu sugu wa mapafu
•    Ugonjwa wa sukari aina ya pili (2) unaotibiwa na dawa
•    Ugonjwa wa Down (Down syndrome) (watu wazima)

Kikundi cha pili (2) Watu wenye ugonjwa unaoweza kuwaathirisha watu ili wapate ugonjwa mbaya wa virusi vya korona.
•    Pumu inayohitaji kutibiwa kila siku
•    Ugonjwa mgumu wa moyo, kwa mfano moyo kushindwa kufanya kazi (siyo ugonjwa wa shinikizo la damu tu)     
•    Ugonjwa mgumu wa ubongo yaani kiharusi (aivohalvaus)
au ugonjwa mwingine wa neva unaohangaisha mtu kupumua
•    Tiba ya dawa inayopunguza kinga ya mwili
•    Ugonjwa mgumu sugu wa ini
•    Ugonjwa wa sukari aina ya kwanza (1) au tezi ya adrenalini kushindwa kufanya kazi
•    Ugonjwa mgumu au mgumu kiasi wa kikatiza-pumzi usingizini, yaani pumzi inakatika zaidi ya mara 15 kwenye saa moja (uniapnea)
•    Kichaa
•    Ugonjwa wa kunenepa kupita kiasi (alama inayoonyesha uwiano wa uzito na urefu (BMI) 40 au zaidi)

Kituo cha kuchanjwa kinapangwa wakati wa kuomba muda. Vituo hivi ni vifuatavyo:

•    Jengo la ukumbi katika barabara ya shindano la mbio za farasi Killeri (raviradan katsomo), anwani Vesangantie 24, ghorofa ya 2. Lifti haipo.
•    Kituo cha afya Kuokkala, anwani Syöttäjänkatu 10. Hakuna vizuizi kwa kufikia sehemu ya kuchanjwa.
•    Kituo cha afya Hankasalmi
•    Kituo cha afya Korpilahti na
•    Kituo cha afya Uurainen

Usalama upo katika vituo vya chanjo – kumbuka mambo yafuatayo ukija kituoni:

•    Usije kuchanjwa kama una dalili zinazofaa kwa ugonjwa wa virusi vya korona, kwa mfano homa, kikohozi, maumivu ya koo, shida ya kupumua, maumivu ya misuli au hali ya kusikia kichefuchefu.
•    Umepewa saa kamili kwa kuchanjwa. Usichelewe.
•    Tumia barakoa (maski) au visiiri, yaani kinga ya plastiki mbele ya uso.
•    Kumbuka usafi wa mikono.
•    Thibitisha taarifa yako ya utambulisho kwa mfano kwa kadi ya kitambulisho.
•    Uwe na umbali zaidi ya mita mbili kwa watu wengine.
•    Baada ya kuchanjwa kaa kituoni angalau dakika 15 kwa kufuatiliwa.

Kama umeugua ugonjwa wa korona unapendekezwa kuchanjwa kwa muda wa miezi mitatu baada ya dalili za ugonjwa kuanza au baada ya kipimo kuonyesha ugonjwa wa korona.


Usalama wa chanjo

Chanjo za virusi vya korona zimekadiriwa kwa kutumia vigezo vya ubora, usalama na ufanisi kama hata dawa zingine. Usalama wa chanjo unafuatiliwa kwa kawaida.  Chanjo za virusi vya korona zinaweza kuleta athari mbaya kama hata chanjo zingine.  Athari nyingi ni ndogo na zinapita kwa haraka. Kwa mfano katika sehemu ile sindano ilipopigwa ngozi  inaweza kupata rangi nyekundu. Sehemu ile inaweza pia kuvimba na kuwaka. Mtu anaweza kupata homa kwa muda mfupi na maumivu ya viungo vya mwili na kichwa mara chache tu.  Dalili hizo zinaweza kutibiwa kwa dawa za homa na za maumivu ya uvimbe.  Athari zinaweza kutokea kwa kawaida zaidi baada ya kupata dozi ya pili ya chanjo.

Mara chache sana chanjo zinaweza kusababisha athari mkali za mzio (allergia). Vituo vya chanjo vina uwezo wa kutibu athari hizo.  Katika dunia nzima imeripotiwa kwamba chanzo za virusi vya korona zimesababisha athari kadhaa aina hii.


Chanjo zinazotumika

Sasa hivi katika eneo la Umoja wa Ulaya (EU) kibali cha mauzo kimepewa kwa chanjo za aina tatu za virusi vya korona.  

•    chanjo ya virusi vya korona iliyotengenezwa na kampuni za Pfizer na BioNTech
•    chanjo ya virusi vya korona iliyotengenezwa na kampuni ya Moderna
•    chanjo ya virusi vya korona iliyotengenezwa na kampuni ya AstraZeneca (inatumika kwa watu zaidi ya umri wa miaka 65)

Hata baada ya kuchanjwa mara mbili inatubidi kukumbuka umbali wa usalama na kutumia barakoa (maski).

Hata baada ya kuchanjwa mara mbili inatubidi kukumbuka umbali wa usalama, kutumia barakoa (maski) na kukumbuka usafi wa mikono na usafi wakati kukohoa.   Baada ya watu wazima kuchanjwa inachukua bado kwa miezi kadhaa kabla ya kinga ya kutosha haijapatikana nchini Finland na kabla ya janga halijazuiliwa kabisa.

Kama una dalili zinazofaa kwa ugonjwa wa virusi vya korona enda kupimwa na fuata maagizo ambayo wafanyakazi wa huduma za afya watakupatia.

Maelezo zaidi:

Ushauri kuhusu chanjo za virusi vya korona
•    kwa barua pepe  koronarokotus(at)jyvaskyla.fi
•    kwa namba ya simu 014 266 1472

Ukurasa wa mji wa Jyväskylä kuhusu chanjo za virusi vya korona: https://www.jyvaskyla.fi/koronarokotus

Information about coronavirus and vaccines in different languages https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona/muutkielet

Ukurasa wa mji wa Jyväskylä kuhusu virusi vya korona: https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona

Information on the Coronavirus in Jyväskylä in English https://www.jyvaskyla.fi/en/health-care-and-social-services/healthcare-services/information-coronavirus-jyvaskyla

Taarifa ya kisasa kutoka ukurasa wa Taasisi ya Afya na Usitawi ya Finland (Finnish Institute of Health and Welfare, Terveyden ja hyvinvoinnin laitos THL) kwa Kiingereza: https://thl.fi/en/web/infectious-diseases-and-vaccinations/what-s-new/coronavirus-covid-19-latest-updates  

Taarifa juu ya maamuzi ya serikali ya Finland kuhusu virusi vya korona kwa Kiingereza: https://valtioneuvosto.fi/en/information-on-coronavirus


Maelezo juu ya virusi vya korona kwa wakazi wa Jyväskylä

Mapendekezo na vizuizi vilivyosababishwa na korona vitaondolewa Jyväskylä

Mapendekezo na vizuizi vilivyosababishwa na korona vitaondolewa Jyväskylä Tunaweza kukutana tena, kufanya mazoezi ya mwili na kuhudhuria matukio au kwenda maktabani.  Endelea kuvaa barakoa (maski), kunawa mikono na kuacha umbali wa mita mbili hivi kati ya wewe na mtu mwingine. Ikiwa una dalili yoyote, nenda kwenye kipimo cha korona.  Tushinde korona pamoja. Pokea pia chanjo zamu yako ikifika

Zuia maambukizi

  • Nawa mikono yako kwa maji na sabuni angalau kwa muda wa sekunde 20.  Kausha mikono yako kwa karatasi safi. Unaweza pia kutumia kitakasa mikono (käsidesi).
  • Usiguse macho yako, pua au mdomo isipokuwa mara baada ya kunawa mikono. 
  • Ukipiga chafya au kukohoa, funika uso wako na tishu. Tupa tishu kwenye chombo cha takataka. Ikiwa huna tishu, kohoa kwenye mkono wa shati lako, siyo kwenye mkono wako.
  • Acha umbali wa angalau mita 2 kati ya wewe na watu wengine kila mara.
  • Usiwakaribishe wageni nyumbani, na usiwatembelee watu wengine.
  • Kaa nyumbani ikiwa wewe ni mgonjwa.
  • Tumia barakoa (maski), ikiwa huwezi kuacha umbali wa kutosha kati ya wewe na watu wengine, kwa mfano kwenye usafiri wa umma au wakati wa kwenda kwenye kipimo cha virusi vya korona.

Dalili za korona

Dalili za ugonjwa unaosababishwa na virusi vya korona /(COVID-19) ni kwa mfano homa, kikohozi, shida ya kupumua, uchovu, hali ya kusikia kichefuchefu, harisho, shida kwenye hisia ya ladha au ya harufu.

Ugonjwa huu unaweza kuwa ni wa hatari hasa kwa wazee na kwa wale wenye magonjwa mengine, kwa mfano magonjwa ya mapafu na ya moyo.

Wasiliana na maulizo ya korona, ikiwa unasikia dalili fulani.

Ikiwa unasikia dalili hata ndogondogo, piga simu kwa huduma ya shirika la afya ya Korona simu ni 014 266 0133 kuanzia Jumatatu hadi Ijumaa saa 8 - 16 (kuanzia saa mbili hadi saa kumi); Jumamosi na Jumapili saa 9 - 15 (kuanzia saa tatu hadi saa tisa).    

  • Wakati mwingine piga simu kwa nambari ya dharura, 116 117. 
  • Ukihitaji kuwa na mkalimani eleza ombi hili kwenye simu.   
  • Wale wenye shida ya kutokusikia wanapewa muda kwa kipimo na matokeo yake kwa kupitia ujumbe wa simu kwenye nambari ya 050 303 7722.

Unaweza kujibu maswali kuhusu dalili zako kwenye mtandao. Tafuta huduma inayoitwa Omaolo (kwa Kifini, Kiswedi au Kiingereza). Ikiwa mwenye dalili ni mtoto, piga simu kwa nambari ya korona ya shirika la afya, 014 266 0133. Kwa kupitia huduma ya Omaolo (makisio ya dalili) kwenye mtandao unaweza pia kupanga muda kwa kipimo cha virusi vya korona.

Wafanyakazi wa shirika la afya kwenye simu wanakadiria umuhimu wa kupimwa kwako. Kwenye simu unapewa maelezo yafuatayo: ufanye nini, uende lini kwa kipimo na uende wapi kwa kupimwa.

Matokeo mazuri (negatifu) ya virusi ya corona yanaripotiwa na ujumbe wa maandishi na matoeo mabaya (positifu) kwa kupiga simu.

Ikiwa umeenda kupimwa, kaa nyumbani muda wote kuanzia siku ya kupimwa hadi siku ya kupata matokeo.  Epuka kuonana na watu nje ya familia yako. 

Ikiwa matokeo ya kipimo cha virusi vya korona yanaonyesha kwamba (negatiivinen) huna ugonjwa wa korona, isipokuwa ni mafua ya kawaida tu, pumzika nyumbani ili usiwaambukize wengine. 

Ikiwa matokeo ya kipimo chako cha virusi vya korona (COVID-19) yanaonyesha kwamba (positiivinen) umepata ugonjwa huu wa korona, subiri nyumbani mpaka nesi akupigie simu. Fuata miongozo unayoipewa na nesi.

Ikiwa wewe ni mgonjwa, usiende dukani.

Ikiwa wewe ni mgonjwa, usiende dukani wala kwenye duka la madawa. Omba msaada kutoka kwa ndugu au majirani. Maduka ya chakula na maduka ya madawa yanatoa huduma ya kuleta manunuzi mpaka nyumbani. Ikiwa hautapata msaada vinginevyo, unaweza kuuliza kwa namba zifuatazo za simu.

  • Wakaaji wa Jyväskylä:
    • Huduma ya kijamii ya watu wazima kwa kupiga simu 011266 9664 wakati wa masaa ya kufungua
    • Wazee wanasaidiwa na Kituo cha OIVA mnamo 014266 180 Mwongozo wa huduma ya mapema husaidia familia zilizo na watoto katika dharura jumatatu - Alhamisi 9-14 s
    • Ushauri wa familia Jumatatu - Ijumaa kutoka 8 asubuhi hadi 3.30 jioni, simu 014266 3590
  • Wakazi wa Hankasalmi: kuanzia Jumatatu hadi Ijumaa saa 8 - 16 (kuanzia saa mbili hadi saa kumi), nambari 014 267 1490.
  • Wakazi wa Uurainen: kuanzia Jumatatu hadi Ijumaa saa 8 - 16 (kuanzia saa tatu hadi saa kumi), nambari 040 772 8543

Wakati mwingine wakazi wa Jyväskylä, Hankasalmi na Uurainen wanapewa msaada pia kwa kupitia huduma ya dharura ya usitawi wa jamii, nambari 014 266 0149. 

Tumia barakoa ya uso.

Watu zaidi ya umri wa miaka 12 wamepewa pendekezo la kutumia barakoa ya uso. 

Tumia barakoa ikiwa huwezi kuwa na umbali wa kutosha na watu wengine, kwa mfano 

  • ndani ya majengo ya hadhara, madukani, maktabani, kwenye vituo vya vijana, makanisani, kwenye jumba la maonyesho (teatteri) au kwenye ukumbi wa muziki (konserttisali)
  • kwenye mikutano ya watu wengi, kwenye michezo inayofanyika nje na kwenye matukio ya msongamano
  • kwenye shule za sekondari na vyuo mbalimbali 
  • kwenye usafiri wa umma
  • kwenye safari ya kwenda kwenye kipimo cha virusi vya korona
  • ukifika Finland kutoka eneo la hatari la korona

Usitumie barakoa, ikiwa inaleta shida kubwa kwa kupumua kwako au ikiwa wewe una sababu nyingine za afya zinazokuletea shida ukitumia barakoa.

Vituo vya ugawaji wa barakoa

Mji wa Jyväskylä unagawa barakoa kwa wakazi wake maskini  Kwa kawaida wakazi wanajinunulia wenyewe barakoa.zao Watu zaidi ya umri wa miaka 12 wanapendekezwa kutumia barakoa.

Barakoa zinagawiwa kwenye vituo vifuatavyo:

  • Kituo cha huduma ya usitawi wa jamii Hannikaisenkatu (Hannikaisenkadun sosiaaliasema), Hannikaisenkatu 37; kuanzia Jumatatu hadi Ijumaa saa 10 - 14 (kuanzia saa nne hadi saa nane).
  • Ofisi ya huduma ya kuwazoeza wahamiaji wapya (Kotoutumispalvelut), Väinönkatu 1; kuanzia Jumatatu hadi Ijumaa saa 10.00 - 13.00 (kuanzia saa nne hadi saa saba)
  • Vituo vya afya:
    • Kyllö, Palokka na Sampoharju, Jumanne na Alhamisi, saa 12 - 16 (kuanzia saa sita hadi saa kumi)
    • Korpilahti, Säynätsalo na Tikkakoski, Jumanne na Alhamisi, saa 14 - 16 (kuanzia saa nane hadi saa kumi)
  • Ofisi ya kijiji ya Huhtasuo (Huhtasuon kylätoimisto), Nevakatu 1, Jumatatu hadi Ijumaa saa 9 - 13.
  • Ukumbi wa Matara/Gloria (kituo cha shughuli za kiraia), Matarankatu 6 A, kuanzia Jumatatu hadi Alhamisi saa 9 - 16 (kuanzia saa tatu hadi saa kumi), Ijumaa saa 9 - 14 (kuanzia saa tatu hadi saa nane).

Ikiwa umewekwa kwenye karantini au utengano  

Omba kutoka kwa nesi wako miongozo juu ya karantini. Ni muhimu kufuata miongozo. Miongozo ya ziada inapatikana kutoka katika wavuti za karantini https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona/karanteeni  

Cukuwa chanjo wakati wako ukifika.

Pakua programu ya kihisio cha korona (koronavilkku) kwenye simu yako 

Ni programu inayokuarifu ikihisi kwamba umekuwa karibu na mtu ambaye ana ugonjwa wa korona Kihisio cha korona kinaweza kupakuliwa bila malipo kutoka  https://koronavilkku.fi/

Taarifa zaidi:

Wavuti za korona za mji wa Jyväskylä: https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona  

Information on the Coronavirus in Jyväskylä in English
https://www.jyvaskyla.fi/en/health-care-and-social-services/healthcare-services/information-coronavirus-jyvaskyla

Taarifa juu ya virusi vya korona mjini Jyväskylä - lugha nyingine  / Information on the Coronavirus in Jyväskylä – other languages https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona/muutkielet 

Taarifa ya kisasa kutoka wavuti kwa Kiingereza: Finnish Institute of Health and Welfare (Taasisi ya afya ya usitawi ya FInland, Terveyden ja hyvinvoinnin laitos THL): https://thl.fi/en/web/infectious-diseases-and-vaccinations/what-s-new/coronavirus-covid-19-latest-updates

Maelezo juu ya maamuzi ya serikali ya Finland kuhusu virusi vya korona kwa Kiingereza: https://valtioneuvosto.fi/en/information-on-coronavirus