Fayraska korona

Karanteeniohje, somali -pdf
Hagitaan ku saabsan muddada karantiilka iyo ka soocnaanta dadka kale

Kuvallinen ohje maskin käyttöön -pdf
Tilmaanbixinta adeegsiga maaskarada wajiga

Korona fayras: sida cudurka layskaga ilaaliyo iyo wargelinta qofka cudurka qaaday (THL)

Ota koronarokote vuorollasi (somali) – Waxaannu cudud dhererkeedau jirnaa halka ugu fiican -video (THL)

Estä koronaviruksen leviäminen (somali) – Ka hor tag faafidda fayruska korona -video (THL)

Kelan info tartuntatautipäivärahasta (somali), Karantiil miyaa lagu galiyay?, pdf

Corona information Video on Youtube - somali (Info Gloria)


Tallaalada fayruska koronaha ee dadka deggan Jyväskylä, Hankasalmi iyo Uurainen

Dadka deggan degmooyinka waxaa la siinayaa tallaalada fayruska koronaha oo loo marayo nidaamka tallaalada ee aay tajjisay Haay’adda Caafimaadka iyo Nololwanaaggu (THL).  Da’da ayaa leh saamaynta ugu wayn ee halis u gelinaysa qofka cudurka koronaha.  Sababtaas darteed waxaa tallaalka dadka deegaanka laga bilaabayaa dadka waayeelka ah.  Dadka ka yar 70 sano ee xanuuno asaasi ah dartood ku jira kooxaaha dadka halista ah waxaa tallaalkooda loo bilaabayaa si darajo darajo ah 22.2.2021 laga bilaabi.  Waxaa iyaga loo isticmaalayaa tallaal kale oo aan ka ahaayn ka dadka waayeelka ah la siinayo.  Dadka waawayn eee kale iyo dadka 16 sano jir ka waayn waxaa la tallaalayaa kaddib marka la tallaalo dadka ku jira kooxaha nugul.

Finland tallaalada koronaha ee laga isticmaalo waxaay u baahanyihiin labo jeer in tallaalka la qaato.  Waxaa tallaaladaas loo bixiyaa 12 isbuuc mar.  Jadwalka tallaalada waxaa saamayn ku leh sida tallaalada loogu helo Finland iyo Bartamaha Finland.  Daryeelka caafimaadku wuxuu qiimeynayaa in tallaaladu aay qaadanayaan illaa deyrta 2021.

Tallaalka fayruska koronuhu wuxuu kaa difaacayaa fayruska koronaha (Covid-19) iyo noocyadiisa halista ah.  

Tallaalada oo si baaxad leh loo bixiyo waxaa loogaga hortagi karaa sii faafitaanka fayruska koronaha ee shacabka dhexdooda.   Tallaalka fayruska koronaha waxaa lacag la’aan lagu siinayaa shacabka oo dhan.  Tallaaladu mar kasta waa kuwo uu qoku ikhtiyaarkiisa ku qaadan karo.   

Waxaa tallaalada koronaha lagu helaa in ballan la qabsado oo kaliya.  

Adeegyada caafimaadka ayaa laga soo wacayaa dadka 80 sano jir ka waayn waxaana la siinayaa wakhtiyada tallaalka.  Isla markaas wakhtiga tallaalka waxaa la siinayaa dadka guri kula nool oo dhan. Haddii qof 80 sano jir ka waayn la soo wici waayo 24.2.2021 marka la gaadho, wuxuu ka waraysan karaa wakhtigiisa tallaalka xaruntiisa caafimaadka.  Dadka waayeelka ah ee deggan degmada Jyväskylä ee hela adeegga daryeelka guriga waxaay helayaan tallaalka wakhtiga guriga loogu imanayo ee daryeelka la siinayo.

Sidoo kale dhammaan dadka 75-79 sano jira waa la soo wacayaa waana lagala heshiinayaa wakhtiga tallaalka.  
70-74 sano dadka jira adeegooda ballan qabshashadu marka uu furmo dib ayaa laga soo ogaysiinayaa.  Dhammaan dadka ka yar 75 sano waxaa laga rajaynayaa inaay marka u horeysa isticmaalaan ballan qabsashada internetka ah.  

Dadka da’doodu ka yartay 70 sano jir ee xanuuno asaaasi ah qaba sidaas darteedna ugu jira kooxaha dadka u nugul xanuunka waxaa farriin ahaan lagu soo ogaysiinayaa wakhtiga adeegga ballan qabsashadu uu furmo.  Dadka kale ee shacabka ka tirsan ee qaangaadhka ah adeegga ballan qabsadhadoodu wuxuu furmayaa kaddib marka kooxaha dadka nugul la tallaalo.  Tallaalka waxaa la heli karaa oo iyada oo ballan la qabsado.

Kooxaha nugul:

Kooxda 1:  Dadka leh xanuun ama xaalad caafimaad oo aad ugu nugleynaya fayruska koronaha noociisa adag.
•    Wareejinta xubnaha jidhka ama wareejinta unugyada jidhka
•    Xanuun kansar ah oo daawayn aay ku socoto.
•    Khalkhalka nidaamka difaaca oo adag.
•    Xanuun kelyaha ah oo adag oo joogto ah.
•    Xanuun sambabada ah oo adag.
•    Sonkorow nooca 2-aad ah daawo lagu daryeelo
•    Xanuunka Down la yidhaahdo (dadka waawayn)

Kooxda 2:  Dadka leh xanuun ama xaalad caafimaad oo aad ugu nugleynaya fayruska koronaha noociisa adag.
•    Xiiq ama astma u baahan daawayn joogto ah.
•    Xanuun wadnaha ah oo adag, tusaale ahaan wadnaha oo xaalad uu shaqadiisa gabo ah (kuma jiro kaliya xanuunka dhiig karka ah)
•    Qalalka maskaxda ama xanuun kale oo neefsashada dhib u keeni kara oo maskaxda ah ama xaalad sidaas ah
•    Daryeel daawo ah oo daciifinaysa difaaca dabeeciga ah ee jidhka
•    Xanuun kelyaha ah oo adag oo joogto ah.
•    Sonkorowga noocisa 1-aad ama howlgab kelyaha dheeraadka ah
•    Xanuunka neefsashadu aay khalkhal gasho marka uu qofku hurdo oo adag
•    Xanuun cilmi nafsi ah
•    Cayil jirro ah (cabirka cayilka oo ah ugu yaraan 40)

Goobta tallaalka waxaa laga heshiinayaa wakhtiga ballan qabsashada.  Kuwaas oo ah:

•    Goobta fardaha ee Killer dhismaheeda daawashada oo ku yaalla cinwaanka Vesangantie 24
•    Xarunta caafimaadka ee Kuokkala goobteeda ku taalla ciwaanka Syöttäjänkatu 10
•    Xarunta caafimaadka ee Hankasalmi
•    Xarunta caafimaadka ee Korpilahti iyo
•    Xarunta caafimaadka ee Uurainen

Goobaha tallaalka in laga daneysto waa amni - xasuusnoow arrimahan marka aad imanayso goobaha tallaalka:

•    Ha iman tallaalka haddii aad leedahay calaamado ku habboon cudurka fayruska koronaha, tusaale ahaan xummad, qufac, xanuun cunaha ah, neefta oo ku qabanaysa, xanuun murqaha ah ama lablabo.
•    Kaalay tallaalka wakhti hore.
•    Isticmaal af iyo san dabool.
•    Ka warhay nadaafadda gacmaha.
•    Ku caddee aqoonsigaaga tusaale ahaan kaadhka aqoonsiga.
•    Ilaali masaafo labo mitir ka badan in aad isku jirsataan dadka kale.
•    Sii joog tallaalka kadib ilaalo aad ku jirayso ugu yaraan 15 daqiiqo.

Haddii aad qaaday fayruska koronaha waxaan kugula talinaynaa in aad tallaalka qaadato 3 bilood kadib marka aad calaamadaha xanuunka isku aragtay ama xanuunka lagugu sheegay.

Amniga tallaalka

Tallaalada fayruska koronaha waxaa la gu qiimeeyay darajooyinka u dajisan amniga, tayada iyo waxqabadka ee daawooyinka kale iyo talaalada kaleba lagula socdo si joogto ah. Fayruska koronuhu wuxuu lahaan karaa saamayno dhibaato leh sida aay u yeelan karaan tallaalada kale oo dhan.  Ciladaha tallaalka ka imanaya badankoodu waxa weeyaan kuwo khafiif ah oo hore qofka u dhaafa.  Waxaay noqon karaan goobta tallaalka oo qofka gaduudata, barar iyo kulayl.  Way yartahay in tallaalka uu qofku ka qaado xummad wakhti gaaban ah ama xubnaha jidhka ama madaxa oo xanuuna.  Waxaa calaamada xanuunka lagu daryeeli karaa xanuun baabiiyaha xumadda iyo infekshanka,  Cilladaha tallaalku waxaay badanyihiin marka qaybta labaad ee tallaalka la qaato.

Xaalado aad u yar ayaa jiri kara oo tallaalku uu keeni karo xasaasiye aad u adag, kuwaasna goobaha tallaalku waa u diyaar daryeelkooda.  Adduunka oo dhan dhowr qof in aay cilladaha noocaas ah ku keeneen ayaa la qoray.   

Tallaalada la isticmaalo

Wakhti xaadirkan waxaa Midowga Yurub loo oggolaaday in lagu iibiyo saddex tallaal oo fayruska koronaha ah:

•    Tallaalka fayruska koronaha ee aay soo saareen Pfizerin ja BioNTechin
•    Morderna tallaalka fayruska koronaha ee aay soo saareen
•    AstraZenecan tallaalka fayruska koronaha ee aay soo saareen

Tallaalka dabadii waa in laga warhayaa masaafada amniga ah in la isku jirsado oo af iyo san dabool la isticmaalo

Tallaalka dabadii waa in laga warhayaa masaafada amniga ah in la isku jirsado oo af iyo san dabool la isticmaalo iyo in laga warhayo nadaafadda gacaha iyo qaaba wanaagsan ee loo qufaco.   Tallaalka dabadii waxaay qaadanaysaa bilo badan inta Finland oo dhan loo helo difaac cudurka koronaha ee ebidemiyada laga guulaysanayo.

Haddii aad isku aragti calaamado ku habboon koronaha, baadhitaanka mar oo ilaali in aad ku dhaqanto hagitaanada daryeelka caafimaadka lagaa siiyo.

Faahfaahin dheeraad ah:

La talinta tallaalka koronaha - ballan qabsasho ma jirto
•    iimaayl ahaan koronarokotus(at)jyvaskyla.fi
•    marka aad soo wacdo xaruntaada caafimaadka ee aad adeegga taleefanka ka doorato lambarka 4.

Magaalada Jyväskylä boggeeda tallaalka koronaha: https://www.jyvaskyla.fi/koronarokotus

Magaalada Jyväskylä boggeeda korona: https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona

Information on the Coronavirus in Jyväskylä in English https://www.jyvaskyla.fi/en/health-care-and-social-services/healthcare-s...

Macluumaadka cusub ee Finnish Institute of Health and Welfare (Hay’adda nololwanaagga iyo caafimaadka THL) oo ingiriis ah: https://thl.fi/en/web/infectious-diseases-and-vaccinations/what-s-new/co...  

Macluumaad ku saabsan go’aanka dowladda Finland oo la xiriira fayraska korona oo af ingiriis ah  https://valtioneuvosto.fi/en/information-on-coronavirus


Macluumaadka korona oo ku socda dadka deggan Jyväskylä

Kahor tag qaadidda cudurka 

  • Ugu yaraan 20 ilbiriqsi ku dhaq gacmaha biyo iyo saabbuun.  Warqad nadiif ah ku engeji gacmaha. Waxaad sidoo kale isticmaali kartaa maaddada jeermisdilidda.
  • Ha taataaban indhaha, sanka ama afka, haddii aadan islamarkaas gacmaha soo dhaqan.  
  • Haddii aad qufacdid ama hindhistid, safaleeti ama warqad loogu talaggalay wejigaaga ku dabool oo safaleetigaasna qashinka ku rid. Haddii aadan safaleeti ama warqad kale haysanin, ku qufax laabatada gacanta shaarka, calaacasha ha ku quficin.
  • Ugu yaraan 2 mitir u jirso dadka kale.
  • Ha ugu yeedhin marti gurigaaga, adiguna cidna ha martiyin.
  • Haddii aad xanuunsantahay gurigaaga joog. 
  • Isticmaal af iyo san dabool marka aanad awoodayn in aad dadka in kugu filan u jirsato, ee aad tusaale ahaan saarantahay gaadiidka dadwaynaha ama marka aad tagayso baadhitaanka koronaha. 

Astaamaha koronaha 

Astaamaha cudur ama xanuun ee fayraska korona (COVID-19) waxay tusaale ahaan noqon karaan xummad, qufac, neefsashada oo adkaata, daal, lallabbo iyo shuban.

Cudurkan wuxuu khatar gaar ahaaneed u lahaan karaa dadka da’da ah (waayeelka ah) iyo kuwa jirrooyin kale qaba, tusaale ahaan cudurrada sambabbada iyo wadnaha.

La soo xidhiidh talo bixinta koronaha, haddii aad isku aragto astaamaha xanuunka.

Haddii ad leedahay astaamo khafiif ah xataa, la soo xidhiidh lambarka koronada ee daryeelka caafimaadka. 

  • isniinta ilaa jimcaha saacadda 8-16, sabtida iyo axadda saacadda 9-15, tel.014 266 0133. 
  • Wakhtiyada kale soo wac lambarka heeganka ee ah 116 117. 
  • Haddii ad u baahantahay turjumaan, u sheeg qofka taleefanka kugula hadlaya. 
  • Dadka lixaad la’aanta maqalka qaba adeegga ay ballanta ka qabsanayaan ama lagu ogaysiinayo natiijada baadhitaanku waxaay ku shaqaysaa fariin qoraal ah lambarkuna waa 050 303 7722.

ku samee weydiimaha astaamaha xanuunka adeegga Omaolo (finish, iswiidhish ama ingiriis). ama soo wac telefoonka korona ee daryeelka caafimaadka 014 266 0133 Markaad sii maraysid qiimaynta asaamaha xanuunka ee Omapalvelu, waxaad sidoo kale internet ahaan u qabsan kartaa ballan saami lagaaga qaado. 

Shaqaalaha daryeelka caafimaadka ayaa telefoonka ku qiimayn doona, in saami qaadis loo baahanyahay iyo in kale.  Telefoonka waxaa lagugu siinayaa tilmaanbixin ku aaddan waxa lagaa rabo inaad samaysid, wakhtiga iyo goobta aad saami qaadista u imaan kartid.

Jawaabta saamiga koronaha waxaa lagu soo sheegayaa farriin telefoonka kuugu soo dhacaysa.

Haddii aad iska soo qaadday baadhitaanka koronaha, joog gurigaaga illaa ilnta aad helayso jawaabta baadhitaanka.  Iska ilaali inaad la xidhiidho dad ka baxsan dadka kugula nool gurigaaga.  

Haddii saamiga koronuhu uu negatif yahay ama yahay mid taban oo uu hargab caadi ah iska ahaa, guriga ku naso oo dadka kale ha qaadsiin. 

Haddii saamiga koronuhu uu yahay boositif, ku sug gurigaaga illaa inta ay kalkaaliso kula soo hadlayso.  Ku dhaqan hagitaanka ay kalkaalisadu ku siisay. 

Haddii aad xanuunsantahay ha tagin tukaanka

Haddii aad xanuunsantahay oo aadan dukaan iyo farmashiyeba aadi karin, ehelka ama deriska caawimaad weydiiso. Dukaannada raashinka iyo farmashiyaashuba waxay leeyihiin adeegyo guryaha wax la isugu keeno. Haddii aad wax ku caawiya waysid, caawimaad ka codso magaalada Jyväskylä. 

  • Dadka deggan Jyväskylä: isniin iyo arbaco saacadda 9-14 taleefan lambarka 014 266 0550. 
  • Dadka deggan Hankasalmi: isniin illaa jimce saacadda 8–16 taleefan lambarka 014 267 1490.
  • Dadka deggan Uurainen: isniin illaa jimce saacadda 8–16 taleefan lambarka 040 772 8543.

Wakhtiyada kale reer Jyväskylä, Hankasalmi iyo Uurainen waxay sidoo kale caawimaad ka helayaan heeganka arrimaha bulshada, t. 014 266 0149. 

Isticmaal af iyo san dabool

Dadka Jyväkylä ku nool ee 12 sano ka wayn waxaa lagula talinayaa isticmaalka af iyo san daboolka.  

Isticmaal af iyo san dabool marka aanad awoodayn in aad dadka in kugu filan u jirsato, ee aad tusaale ahaan

  • ku jirto goobaha ay dadku wadaagaan ee gudaha ah tusaale ahaan tukaamada, maktabyada, xarumaha dhallinyarta, kaniisadda, teatherka ama hoolalka ruwaayadaha
  • munaasabadaha dad waynaha, alamiitooyinka bannaanka ka dhacaya iyo munaasabahada aanad iska ilaalin karin
  • maxadyada waxbarashada ee heerka labaad iyo jaamacadaha
  • gaadiidka dad waynaha
  • marka aad u sii socoto baadhitaanka cudurka fayruska koronaha
  • marka aad ka timaaddo goobaha halista cudurka u ah ee aad imanayso Finland

Ha isticmaalin af iyo san daboolka, haddii aay si aan loo dulqaadan karin kuugu adkayso neefsashada ama haddii aad leedahay sababo kale oo caafimaadkaaga ku saabsan oo kaa hor istaagaya in aad isticmaasho af iyo san daboolka

Goobaha lagu qaybiyo af iyo san daboolada

Magaalada Jyväskylä ayaa u qaybinaysa af iyo san daboolada dadka magaalada deggan ee danyarta ah. Dadka magaalada deggan intooda kale iyaga ayaa iibsanaya af iyo san daboolada.  Waxaa lagu talinayaa dadka ka wayn 12 sano inaay isticmaalaan af iyo san daboolka. 

Af iyo san daboollada waxaa lagu qaybinayaa goobahan xiga:

  • Xarunta sooshalka ee Hannikaisenkatu, Hannikaisenkatu 37, waxaayna furantahay isniin illaa jimce saacadda 10–14.
  • Adeegyada ka qaybgalka waddanka, Väinökatu 1, isniin illaa jimce saacadda 10–13. 
  • Xarumaha caafimaadka:
    • Santarka, Kuokkala, Kyllö, Palokka iyo Sampoharju, talaado iyo khamiis saacadda 12–16
    • Korpilahti, Säynätsalo iyo Tikkakoski, talaado iyo khamiis saacadda 14–16
  • Xafiiska tuulada ee Huhtasuo, Nevakatu 1, isniin illaa khamiis saacadda 9-15 iyo jimce 9-14. 
  • Xarunta waxqabadka muwaadiniinta ee Matara hoolkeeda/Gloria, Matarankatu 6 A, isniin illaa khamiis saacadda 9-16 iyo jimce 9-14. 

Haddii aad ku jirto karaantiil ama gooni u soocid  

Ka dalbo hagitaanka karaantiilka (luqaddaada ku qoran) kalkaalisada. Waa muhiim, inaad tilmaanbixinta raacdid. Faahfaahin dheeraad ah ka fiirso bogga karantiinka https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona/karanteeni  

Ablikeeshinka korona soo gasho telefoonkaaga

Ablikeeshinka korona wuxuu sheegayaa, haddii aad si waafaqsan qiimayntiisa ugu dagnaatay fayraska korona. Koronavilkku waxaad ka soo dajjisan kartaa isaga oo bilaa lacag ah boggan https://koronavilkku.fi/.

Macluumaad dheeri ah:

Magaalada Jyväskylä boggeeda korona: https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona  

Information on the Coronavirus in Jyväskylä in English
https://www.jyvaskyla.fi/en/health-care-and-social-services/healthcare-services/information-coronavirus-jyvaskyla

Information on the Coronavirus in Jyväskylä – other languages https://www.jyvaskyla.fi/terveys/korona/muutkielet 

Macluumaad wakhtiga la socda oo ku qoran luqadda ingiriiska:  Finnish Institute of Health and Welfare (Terveyden ja hyvinvoinnin laitos THL): https://thl.fi/en/web/infectious-diseases-and-vaccinations/what-s-new/coronavirus-covid-19-latest-updates

Macluumaad ku saabsan go’aanka dowladda Finland oo la xiriira fayraska korona oo af ingiriis ah  https://valtioneuvosto.fi/en/information-on-coronavirus, Somali - Soomaali https://valtioneuvosto.fi/tietoa-koronaviruksesta/aineistoja-kielilla#kieli-somali